Raport „Przyszłość Sztuki Nowomedialnej w Polsce”

Raport Fundacji Soundscape rzuca nowe światło na świat kultury w Polsce. To obowiązkowa lektura dla każdego pracownika sektora kulturalnego w Polsce.

Obszary VR, zaawansowanego dźwięku oraz styku nauki i technologii kryją w sobie ogromny potencjał twórczy, jednak artyści nowomedialni wciąż mierzą się z licznymi barierami systemowymi. W celu zdiagnozowania tej sytuacji Fundacja Soundscape we współpracy z Instytutem Przemysłów Kreatywnych przygotowała „Raport. Przyszłość Sztuki Nowomedialnej w Polsce”. Jest to pierwsza tego typu publikacja w kraju, która właśnie trafia do bezpłatnej dystrybucji i jest dostępna dla wszystkich pracowników szeroko pojętego sektora kultury w Polsce. Projekt został dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu własnego Instytutu Przemysłów Kreatywnych – Rozwój Sektorów Kreatywnych.

Wnioski z raportu przygotowanego przez Fundację Soundscape rzucają nowe światło na realną sytuację twórców wykorzystujących nowoczesne technologie. Badanie objęło ponad 30 artystów i kuratorów z Polski i zagranicy oraz 21 instytucji kultury. Zgromadzony materiał prezentuje złożony obraz sektora: obok ogromnego talentu i potencjału twórców wskazuje na deficyty w infrastrukturze technicznej, trudności w finansowaniu projektów oraz niedostosowanie wielu instytucji do prezentowania nieszablonowych form sztuki. Publikacja stawia kluczowe pytania o gotowość polskiego systemu kultury na wyzwania XXI wieku. To obowiązkowa lektura dla każdego pracownika sektora kulturalnego w Polsce.

– Po raz pierwszy dysponujemy rzetelnym raportem opartym na badaniach, danych i doświadczeniach artystów, który staje się punktem wyjścia do merytorycznej rozmowy o kondycji sztuki nowych mediów w Polsce oraz o koniecznych zmianach w instytucjach kultury. Chcemy prezentować jego wnioski podczas kongresów i debat w różnych regionach kraju, inicjując dyskusję nie tylko o samej twórczości, ale także o systemowym wsparciu i przestrzeniach dostosowanych do projektów wykorzystujących nowe technologie. Równie istotna jest popularyzacja wiedzy o roli tej dziedziny w świecie dynamicznej cyfryzacji. Raport pokazuje, że artyści potrafią działać niezależnie, jednak w sprawnym ekosystemie kultury to instytucje publiczne powinny aktywnie i odpowiedzialnie wspierać rozwój sztuki nowych mediów – zarówno poprzez programy, jak i odpowiednią infrastrukturę – mówi Paweł Pindur, założyciel Fundacji Soundscape.

– Publikacja przyczyniła się do m.in. do stworzenia Międzynarodowego Konkursu Sztuki Nowych Mediów w ramach New Media Week – wydarzenia dedykowanego najnowszym tendencjom w sztuce mediów i praktykach technologicznych. Konkurs został pomyślany jako odpowiedź na wnioski płynące z raportu i potrzebę stworzenia profesjonalnej przestrzeni prezentacji, wsparcia produkcyjnego oraz wyróżniania najciekawszych realizacji w tym obszarze – podkreśla Matylda Badera, dyrektorka programowa, producentka wydarzeń Fundacji Soundscape.

– To pierwszy w Polsce raport, który łączy przegląd badań nad wpływem instytucji kultury z badaniami terenowymi dotyczącymi sztuki nowych mediów. Głos oddano bezpośrednio osobom artystycznym i przedstawicielom instytucji — ich perspektywa w tym obszarze rzadko bywa dokumentowana empirycznie. Trzy metody — przegląd literatury, ankieta i wywiady — pozwalają zestawić międzynarodowe ustalenia z realiami polskiego pola. Z tego zestawienia wyłania się konkretna diagnoza: niedofinansowanie, brak infrastruktury, efemeryczność dorobku i systemowe bariery współpracy z nauką to nie pojedyncze problemy, lecz wzajemnie powiązane elementy jednego obrazu – dodaje Aleksandra Kołtun  doktor nauk społecznych, właścicielka firmy Badania do działania i współautorka raportu.

Autorzy badania wykazują, że kultura to potężne i potrzebne narzędzie społecznej zmiany. Jak wynika z analiz udostępnionych w raporcie, regularne uczestnictwo w wydarzeniach kulturalnych zmniejsza poczucie samotności o 32 proc. Muzea i galerie pełnią funkcję „niemedycznych przestrzeni wsparcia społecznego”.

– Przygotowaliśmy ten raport, ponieważ brakowało w Polsce kompleksowego opracowania poświęconego środowisku sztuki nowych mediów – a bez niego trudno stawiać sensowne pytania o przyszłość tego obszaru. Wierzymy, że dobrze opracowany raport może stać się narzędziem realnej zmiany, choćby w sposobie finansowania czy projektowania programów wsparcia dla twórców
i twórczyń nowych mediów. To dla nas szczególnie ważne, ponieważ nowe media od lat są istotną częścią współczesnej kultury i praktyk artystycznych. Z mojej perspektywy jest to także sprawa osobista – przez wiele lat pracowałem przy Medialabie Katowice i wiem, jak duży potencjał i znaczenie ma to środowisko – mówi Oskar Adamus, współautor raportu, Kierownik Działu Programowego Katowice Miasto Ogrodów Instytucja Kultury im. Krystyny Bochenek, Pełnomocnik dyrektora do spraw Polskiej Stolicy Kultury.

Publikacja jest skierowana do twórców, pracowników instytucji kultury, kuratorów oraz przedstawicieli administracji publicznej. Celem szerokiej dystrybucji jest zainicjowanie merytorycznej dyskusji  i wprowadzenie zmian systemowych. Trafi ona do najważniejszych instytucji kulturalnych w Polsce,  a także zostanie udostępniona każdemu, kto zgłosi taką potrzebę Fundacji Soundscape. Papierowa wersja raportu jest udostępniana bezpłatnie do wyczerpania nakładu. Aby otrzymać egzemplarz, należy przesłać zgłoszenie na adres mailowy: rzecznikprasowy@fundacjasoundscape.pl.

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu własnego Instytutu Przemysłów Kreatywnych – Rozwój Sektorów Kreatywnych. Partnerem raportu jest SAGA-ICS  Sp. z o.o. Autoryzowany Dealer Mercedes-Benz.

– Nowoczesna motoryzacja to nie tylko technologia, ale także doświadczenie. Kształtowanie przestrzeni dźwiękowej, innowacyjne podejście do designu i połączenie sztuki z nowymi mediami to elementy, które definiują współczesne samochody. Fundacja Soundscape działa na styku tych dziedzin, rozumiejąc znaczenie immersyjnego dźwięku, interaktywnych form sztuki i estetyki nowoczesnych technologii – mówi Żaneta Godziszewska Kierownik Transformacji Cyfrowej i Marketingu SAGA-ICS  Sp. z o.o. Autoryzowany Dealer Mercedes-Benz.

O Fundacji Soundscape

Głównym celem śląskiej Fundacji Soundscape jest tworzenie platform współpracy środowisk twórczych oraz popularyzacja kultury. Polem jej zainteresowania jest dźwięk – naukowe podejście do niego oraz jego wykorzystanie w muzyce, sztukach wizualnych czy przestrzeni publicznej. Organizowane koncerty, wykłady, rezydencje artystyczne oraz warsztaty, leżące na przecięciu światów technologii i dźwięku, prezentują zupełnie nowe spojrzenie na obcowanie z muzyką, pobudzają ciekawość oraz chęć poszukiwania nieoczywistych rozwiązań. Soundscape oznacza pejzaż dźwiękowy, który ściśle nawiązuje do ekologii muzyki. Działania proekologiczne towarzyszą również wszystkim aktywnościom podejmowanym przez Fundację. Nadzór nad działalnością Fundacji sprawuje Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.